2.6. Pozostałe urządzenia

W rozdziale tym opisano pozostałe obsługiwane urządzenia srk, takie jak manipulatory urządzeń przejazdowych i urządzenia zdalnej kontroli, nieopisane w poprzednich rozdziałach. Zależnie od posterunku, urządzenia te umieszczone mogą być na zakładkach Pozostałe urządzenia, RASP-UZK lub innych.

2.6.1. Urządzenie zdalnej kontroli typu ERP-5

Urządzenie zdalnej kontroli (UZK) typu ERP-5 służy do kontroli działania oraz awaryjnego wyłączania samoczynnej sygnalizacji przejazdowej (SSP). Na obudowie urządzenia znajdują się następujące elementy (rys. 2.6.1.):

  • lampka kontrolna K (zielona) - określa stan i działanie urządzeń SSP,
  • lampka kontrolna U (żółta) z licznikiem LU - sygnalizuje wystąpienie usterki urządzeń SSP,
  • lampka kontrolna S (czerwona) - sygnalizuje obecność zasilania sieciowego urządzeń SSP,
  • przełącznik niestabilny U - służy do włączenia lampki kontrolnej U (kasowanie sygnalizacji wystąpienia usterki),
  • przełącznik niestabilny W z licznikiem LW - służy do awaryjnego doprowadzenia urządzeń SSP do stanu oczekiwania w przypadku wystąpienia usterki,
  • przełącznik stabilny D - służy do wyłączenia dzwonka sygnalizującego wystąpienie usterki.

Rys. 2.6.1. Urządzenie zdalnej kontroli typu ERP-5

Przy prawidłowo działających urządzeniach SSP w stanie oczekiwania wszystkie trzy lampki kontrolne świecą światłem ciągłym. Włączenie ostrzegania sygnalizowane jest miganiem lampki kontrolnej K w takt migania świateł na sygnalizatorach drogowych. Niezależnie od tego lampka kontrolna K gaśnie co 2 minuty na 2 sekundy.

Wystąpienie usterki urządzeń SSP powoduje zgaśnięcie lampki kontrolnej K. Jeżeli stan taki trwa dłużej niż ok. 6 sekund, gaśnie lampka kontrolna U a usterka zliczana jest licznikiem LU. Brak świecenia lampki kontrolnej U ma zwrócić uwagę dyżurnego ruchu na wystąpienie usterki. Obsłużenie przełącznika U ponownie włącza lampkę kontrolną U.

Jeżeli po upływie dalszych ok. 2 minut od wystąpienia usterki urządzenia SSP nie zostaną doprowadzone przez pociąg do prawidłowego stanu, włączony zostaje dzwonek sygnalizujący długotrwałą usterkę urządzeń SSP. W takiej sytuacji dyżurny ruchu po upewnieniu się o braku zbliżania się pociągu do przejazdu powinien obsłużyć przełącznik W, służący do awaryjnego wyłączenia ostrzegania. Użycie przełącznika W zliczane jest licznikiem LW.

Jeżeli po użyciu przełącznika W usterka trwa nadal, można wyłączyć dzwonek przy pomocy przełącznika D. Po usunięciu usterki dzwonek zostanie ponownie włączony - należy wówczas doprowadzić przełącznik D do położenia zasadniczego.

2.6.2. Urządzenie zdalnej kontroli typu RASP-UZK

Urządzenie zdalnej kontroli (UZK) RASP-UZK służy do kontroli i rejestracji działania oraz awaryjnej obsługi samoczynnej sygnalizacji przejazdowej (SSP) typu RASP-4F. Działanie urządzeń RASP-4F oparte jest o kontrolę niezajętości odcinków z wykorzystaniem liczników osi, a stan urządzeń sygnalizowany jest maszyniście przy pomocy tarcz ostrzegawczych przejazdowych (TOP). Urządzenie zdalnej kontroli RASP-UZK ma postać komputera klasy PC i obsługiwane jest przy pomocy klawiatury i myszy. RASP-UZK może kontrolować działanie od 1 do 8 zestawów urządzeń RASP-4F.

UWAGA!
W programie urządzenie zdalnej kontroli RASP-UZK zostało odwzorowane w uproszczeniu - nie odwzorowano okna archiwum z zaawansowanymi funkcjami przeglądania zdarzeń oraz ręcznego sterowania urządzeniami przy pomocy pulpitu lokalnego (udzielone zezwolenie na sterowanie lokalne nie może zostać wykorzystane).

W RASP-UZK wyróżnić można okno ogólne oraz okna szczegółowe. Okno ogólne włączane jest znajdującym się na dole ekranu przyciskiem Wszystkie i pokazuje ogólny stan wszystkich kontrolowanych przejazdów. Okno szczegółowe włączane jest znajdującym się na dole ekranu przyciskiem opisanym kilometrem przejazdu i zawiera szczegółowe zobrazowanie stanu urządzeń na wybranym przejeździe, przyciski służące do wydawania poleceń oraz listę zdarzeń bieżących. Dodatkowo przycisk opisany kilometrem służący do włączenia okna szczegółowego swoim kolorem informuje o stanie urządzeń na danym przejeździe:

  • szary - urządzenia sprawne,
  • czerwony migowy - usterka kategorii I,
  • czerwony stały - usterka kategorii II,
  • biały - zanik transmisji pomiędzy UZK a SSP.

W prawym dolnym rogu ekranu wyświetlany jest aktualny czas, a w prawym górnym rogu ekranu dynamiczny wskaźnik aktywności programu z kontrolą wyświetlania barw podstawowych. Ikona głośnika służy do kasowania alarmów o usterkach (rozdz. 2.6.2.3.).

2.6.2.1. Okno ogólne


Rys. 2.6.2. Okno ogólne

W oknie ogólnym (rys. 2.6.2.) przedstawione są informacje o ogólnym stanie wszystkich kontrolowanych przejazdów. Stan przedstawiony jest przy pomocy pól o odpowiednim kolorze. Wykaz pól oraz znaczenie ich kolorów przedstawiono w tabl. 2.6.1.

Tabl. 2.6.1. Sygnalizacja stanu urządzeń w oknie ogólnym
nazwa polaznaczenie koloru pola
(nazwa przejazdu)brak znaczenia (szary)
STEROWANIE
  • zielony - sterowanie automatyczne
  • pomarańczowy - sterowanie lokalne
STAN
  • szary - oczekiwanie
  • fioletowy - ostrzeganie
WYZEROWANIE
  • szary - stan zasadniczy
  • fioletowy - urządzenia wyzerowane, oczekiwanie na pierwszy przejazd
USTERKA I
  • szary - stan zasadniczy
  • czerwony migowy - usterka kategorii I
USTERKA II
  • szary - stan zasadniczy
  • czerwony stały - usterka kategorii II
TRANSMISJA
  • szary (TRANSMISJA OK) - transmisja poprawna
  • czerwony (BRAK TRANSMISJI) - zanik transmisji pomiędzy UZK a SSP
TOR I / TOR II
  • szary - czujniki toru załączone
  • czerwony - czujniki toru wyłączone

2.6.2.2. Okno szczegółowe

Okno szczegółowe składa się z czterech części (rys. 2.6.3.):

  • plan schematyczny przejazdu,
  • rząd pól informujących o usterkach (u góry),
  • przyciski służące do wysyłania poleceń do SSP (po lewej),
  • lista zdarzeń bieżących.

Rys. 2.6.3. Okno szczegółowe

Plan schematyczny przejazdu przedstawia układ urządzeń zewnętrznych na przejeździe oraz ich stan. Należą do nich sygnalizatory, rogatki, tarcze ostrzegawcze przejazdowe oraz odcinki kontroli niezajętości toru (kolor biały - odcinek wolny, kolor czerwony - odcinek zajęty). Miganie symbolu napędu rogatkowego i ukośne położenie symbolu drąga oznacza położenie pośrednie rogatki (zamykanie, otwieranie lub usterka).

Pola znajdujące się u góry podświetlane są na czerwono w przypadku wystąpienia usterek danego urządzenia. W programie odwzorowano jedynie część usterek, jakie może wykryć system: awaria systemu, awaria czujników, awaria napędu i awaria sygnalizatorów, a dodatkowo awaria tarcz ostrzegawczych przejazdowych. Nie ma możliwości zasymulowania wyłamanie drąga, rozładowania akumulatorów oraz zaniku transmisji pomiędzy UZK a SSP.

Przyciski znajdujące się po lewej stronie planu schematycznego przejazdu służą do wysyłania wybranych poleceń do urządzeń. Należą do nich przełączanie pomiędzy sterowaniem lokalnym lub automatycznym, wyłączanie lub załączanie czujników w danym torze oraz zerowanie przejazdu. Kolor przycisku informuje dodatkowo o stanie urządzeń. Przeznaczenie przycisków oraz znaczenie ich kolorów przedstawiono w tabl. 2.6.2.

Tabl. 2.6.2. Polecenia wysyłane do SSP oraz znaczenie kolorów przycisków
poleceniefunkcjaznaczenie koloru przycisku
Zezwolenie na ster. LOKALNEWydanie zezwolenia na sterowanie ręczne z pulpitu lokalnego, umieszczonego na zewnątrz kontenera SSP. W przypadku braku wykorzystania zezwolenia po upływie minuty zostanie ono anulowane i system powróci do sterowania automatycznego. *
  • szary - sterowanie automatyczne
  • pomarańczowy migowy - wydano zezwolenie na sterowanie lokalne, oczekiwanie na przejęcie sterowania z pulpitu lokalnego *
  • pomarańczowy stały - sterowanie ręczne z pulpitu lokalnego *
Sterowanie AUTOMATYCZNEPrzywrócenie sterowania automatycznego.
  • zielony - sterowanie automatyczne
  • zielony migowy - obsługa miejscowa (serwisowa lub sterowanie ręczne) *
T1/2 ZAŁZałączenie czujników w danym torze.
  • zielony - czujniki załączone
  • szary - czujniki wyłączone
T1/2 WYŁWyłączenie czujników w danym torze, stosowane podczas pracy pociągów roboczych w pobliżu przejazdu. Po wyłączeniu czujników na tarczach ostrzegawczych przejazdowych danego toru stale wyświetlane są sygnały Osp1 (dwa światła pomarańczowe w linii poziomej).
  • szary - czujniki załączone
  • czerwony - czujniki wyłączone
ZEROWANIEAwaryjne doprowadzenie urządzeń do stanu oczekiwania. Po wydaniu polecenia wykonywany jest test systemowy, a urządzenia powracają do stanu zasadniczego po przejeździe pierwszego pociągu.
  • szary - stan zasadniczy
  • fioletowy - przejazd wyzerowany, oczekiwanie na pierwszy przejazd pociągu

* Funkcja nie odwzorowana w programie - nie ma możliwości wykorzystania wydanego zezwolenia i ręcznego sterowania z pulpitu lokalnego.

Aby wybrać polecenie do wysłania, należy kliknąć na wybrany przycisk prawym klawiszem myszy przytrzymując klawisz Ctrl. W przypadku poleceń ZEROWANIE oraz T1/2 ZAŁ należy dodatkowo potwierdzić wybór w oknie dialogowym. Wybór sygnalizowany jest miganiem przycisku kolorem niebieskim - aby polecenie zostało wysłane, należy nacisnąć klawisz Enter. Anulowanie wybranego polecenia następuje poprzez naciśnięcie klawisza Esc lub automatycznie, gdy nie zostanie ono wysłane przez 20 sekund od wyboru.

Lista zdarzeń bieżących zawiera listę zdarzeń takich jak zmiany stanu urządzeń, włączanie i wyłączanie ostrzegania czy też wysyłanie poleceń do SSP. Kolejne zapisy składają się z rodzaju zdarzenia (Z - zmiana stanu, P - wysłanie polecenia), czasu oraz opisu zdarzenia.

2.6.2.3. Sygnalizowanie i potwierdzanie usterek

Usterki RASP-4F podzielone zostały na usterki kategorii I oraz usterki kategorii II. Usterki kategorii I bezpośrednio zagrażają bezpieczeństwu ruchu - zaliczają się do nich m.in. usterki czujników torowych, sygnalizatorów drogowych, nieprawidłowe położenie drągów rogatek w stanie ostrzegania czy nieprawidłowa praca sterowników (awaria systemu). Przy wystąpieniu usterki kategorii I na tarczach ostrzegawczych przejazdowych wyświetlany jest sygnał Osp1 (dwa światła pomarańczowe w linii poziomej).

Wykrycie usterki sygnalizowane jest podświetleniem na kolor czerwony migowy (usterki kategorii I) lub stały (usterki kategorii II) odpowiedniego pola w oknie ogólnym i przycisku danego przejazdu na dole ekranu, podświetleniem na kolor czerwony stały odpowiedniego pola usterki w oknie szczegółowym oraz sygnałem dźwiękowym - ciągłym w przypadku usterki kategorii I lub przerywanym w przypadku usterki kategorii II.

Aby potwierdzić przyjęcie informacji o usterce i wyłączyć sygnał dźwiękowy, należy nacisnąć klawisze Ctrl + Enter lub kliknąć na ikonę głośnika w prawym górnym rogu ekranu. W przypadku braku potwierdzenia informacji o usterce w ciągu 2 minut zarejestrowany zostanie komunikat o braku potwierdzenia usterki.

W przypadku wystąpienia usterki czujników należy po upewnieniu się o braku pociągu w strefie przejazdu lub pociągu zbliżającego się do przejazdu wysłać polecenie zerowania przejazdu.

UWAGA!
Usterka czujników w programie polega na błędnym bilansie osi spowodowanym jednorazowym nieprawidłowym zadziałaniem czujnika. Usterka taka nie jest pokazywana w oknie Usterki, a jej usunięcie polega na wysłaniu polecenia zerowania przejazdu.